Artykuły Laboratorium
EN PL
Porozmawiajmy

Metodologia

Writing Lab

Ustrukturyzowana debata wielogłosowa, AI jako instrument, ludzki osąd jako reżyser.

Wersja 1 · Luty 2026

Czym to jest

Writing Lab to metoda ustrukturyzowanego myślenia. Zbieram panel odrębnych perspektyw — każda oparta na opublikowanym dorobku konkretnego myśliciela — i orkiestruję między nimi debaty z użyciem AI. Celem jest zderzenie, nie zgoda: wydobycie założeń, które każda rama myślowa przyjmuje za pewnik, oświetlenie luk niewidocznych z żadnego pojedynczego punktu widzenia.

To ta sama umiejętność, którą stosuję w warsztatach z zarządami i czterdziestoma menedżerami w jednej sali. Projektowanie pod produktywny spór. Ochrona mniejszościowego głosu. Prowadzenie ku syntezie bez wymuszania przedwczesnej zgody. AI daje temu zasięg. Struktura daje temu rygor.

Skąd to się wzięło

Zaczęło się od spostrzeżenia, które nie dawało mi spokoju. Dr Paweł Szczęsny z Neurofusion Lab badał, dlaczego persony w promptach działają — i w swojej pracy nad modulatorami psychologicznymi odkrył mechanizm, który to wyjaśnia. Prompty personowe nie zmieniają „stylu" modelu. Pod domyślnym zachowaniem kryją się odrębne ścieżki rozumowania — persona je odblokowuje. Jedna dobrze dobrana perspektywa uruchamia rozumowanie, do którego model sam z siebie nie dochodzi.

Pomyślałem: jeśli jedna perspektywa odblokowuje jedną ścieżkę — co się stanie, gdy kilka perspektyw zderzy się ze sobą? Nie w grzecznej kolejce, ale w ustrukturyzowanym sporze? Stąd Writing Lab.

Jak to działa

1
Sformułuj pytanie

Każda dyskusja zaczyna się od pytania wartego sporu. Nie „co powinniśmy zrobić?" — ale „jakie napięcie istnieje między tymi perspektywami?"

2
Zbierz panel

Wybierz 3–6 perspektyw, które stworzą produktywne tarcie. Każda jest oparta na opublikowanym dorobku konkretnego myśliciela — specyficzność źródła produkuje odrębność głosu.

3
Orkiestruj debatę

Ustrukturyzuj rozmowę w akty: rozejście, zderzenie, zbieżność. Prowadzący (też generowany przez AI) zarządza przepływem. Uczestnicy wchodzą i wychodzą zależnie od ekspertyzy. Reżyser — ja — kształtuje całość.

4
Zbierz spostrzeżenia

To, co przetrwało zderzenie, jest silniejsze niż to, co mogłaby wyprodukować pojedyncza perspektywa. Rekomendacje przeszły test warunków skrajnych. Luki zostały oświetlone.

Role

Reżyser
Formułuje pytanie, dobiera panel, kształtuje przebieg, redaguje rezultat. Człowiek w pętli. W tych dyskusjach — ja.
Narzędzie AI
Generuje perspektywy na podstawie precyzyjnych instrukcji. Obecnie Claude (Anthropic). Narzędzie, nie autor.
Uczestnicy
Fikcyjne persony — każda oparta na opublikowanym dorobku prawdziwego myśliciela, przedstawiona przez opisową nazwę. „Badacz Złożoności", nie osoba, która go zainspirowała.
Prowadzący
Rola generowana przez AI, która zarządza przepływem rozmowy — nazywa napięcia, prowadzi ku syntezie, zapobiega przedwczesnej zgodzie.

Jak chronię źródła

Prawdziwe nazwiska myślicieli i ich opublikowane prace są używane podczas generowania — bo AI zasilone konkretnym dorobkiem produkuje coś istotnie różnego od AI poproszonego, żeby było „badaczem złożoności". Specyficzność ma znaczenie.

Ale w publikacji nazwiska stają się opisowymi personami. „Strateg Produktowy" zamiast osoby, która go zainspirowała. To chroni prawdziwych ludzi przed fałszywą atrybucją, zachowując intelektualny kształt każdej perspektywy.

Każda dyskusja wymienia swoje źródła w dedykowanej sekcji atrybucji. Czytelnik wie dokładnie, skąd pochodzą idee. Spotyka rolę, nie występ konkretnej osoby.

Jeden wyjątek: postacie literackie, których nazwiska są nieodłączne od ich wyobraźniowych światów — Lem, Borges, Pratchett — mogą zachować swoje nazwiska, gdy funkcja jest literacka, nie ekspercka.

Zasady panelu

  • Maksymalnie 6 uczestników jednocześnie w każdej dyskusji
  • Uczestnicy rotują zależnie od ekspertyzy — wejścia i wyjścia są zaznaczone w tekście
  • Ten sam myśliciel zawsze pojawia się pod tą samą nazwą wyświetlaną we wszystkich dyskusjach
  • Każda dyskusja jest jednoznacznie oznaczona jako inscenizowana przez AI, zanim czytelnik się w nią zanurzy
  • Każda dyskusja kieruje czytelników ku oryginalnym pracom myślicieli

Zobowiązania

  • Przejrzystość. Zawsze wiesz, że to jest generowane przez AI, reżyserowane przez człowieka. Zanim przeczytasz pierwszą wymianę zdań.
  • Atrybucja. Każdy myśliciel, którego praca zasiliła perspektywę, jest wymieniony ze wskazaniem na oryginalne teksty.
  • Odpowiedzialność. Moje nazwisko jest pod tą pracą. Jeśli myśliciel, którego dorobek został wykorzystany, uzna, że jego idee zostały źle przedstawione — chcę o tym usłyszeć.
  • Zaproszenie, nie narzucenie. System person jest zaprojektowany tak, żeby prawdziwi myśliciele mogli wejść w dialog, odpowiedzieć, polemizować — bez niezręczności reagowania na marionetkową wersję siebie.

Zobacz w działaniu

Writing Lab to praktyka, nie produkt. Stosuję ją w Laboratorium i w pracy doradczej. Możesz ją stosować gdziekolwiek. Metoda jest otwarta — liczy się zobowiązanie do przejrzystości, atrybucji i ustrukturyzowanego sporu.

Jeśli jej użyjesz, chętnie o tym usłyszę. [email protected]

Stworzył Piotr Kuczyński · Innomada · Warszawa